Ø
Hasta/yaralı yaşamsal bulgular yönünden değerlendirilir
(ABC),
Ø
Hafif yaralanmalarda yara 5 dakika süreyle sabun ve soğuk
suyla yıkanır,
Ø
Yaranın üstü temiz bir bezle kapatılır,
Ø
Ciddi yaralanma ve kanama varsa yaraya temiz bir bezle
basınç uygulanarak kanama durdurulmalıdır,
Ø
Derhal tıbbi yardım istenmeli (112),
Ø
Hasta kuduz ve/veya tetanos aşısı için uyarılmalıdır,
Belirtiler kısa sürer. Acı, şişme,
kızarıklık gibi lokal belirtiler olur. Arı birkaç yerden
soktuysa, nefes borusuna yakın bir yerden soktuysa ya da kişi
alerjik bünyeli ise tehlikeli olabilir.
Ø
Yaralı bölge yıkanır,
Ø
Derinin üzerinden görülüyorsa arının iğnesi çıkarılır,
Ø
Soğuk uygulama yapılır,
Ø
Eğer ağızdan sokmuşsa ve solunumu güçleştiriyorsa buz
emmesi sağlanır,
Ø
Ağız içi sokmalarında ve alerji hikayesi olanlarda tıbbi
yardım istenir (112).
Kuvvetli bir lokal reaksiyon
oluşturur.
Ø
Ağrı,
Ø
Ödem,
Ø
İltihaplanma, kızarma, morarma,
Ø
Adale krampları, titreme ve karıncalanma,
Ø
Huzursuzluk, havale gözlenebilir.
Ø
Sokmanın olduğu bölge hareket ettirilmez,
Ø
Yatar pozisyonda tutulur,
Ø
Yaraya soğuk uygulama yapılır,
Ø
Kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır,
Ø
Yara üzerine hiçbir girişim yapılmaz.
Lokal ve genel belirtiler verir:
Ø
Bölgede morluk, iltihaplanma (1–2 hafta sürer),
Ø
Kusma, karın arısı, ishal gibi sindirim sistemi
bozuklukları,
Ø
Aşırı susuzluk,
Ø
Şok, kanama,
Ø
Psikolojik bozukluklar,
Ø
Kalpte ritim bozukluğu, baş ağrısı ve solunum
düzensizliği.
Ø
Hasta sakinleştirilip, dinlenmesi sağlanır,
Ø
Yara su ile yıkanır,
Ø
Yaraya yakın bölgede baskı yapabilecek eşyalar (yüzük,
bilezik vb.) çıkarılır,
Ø
Yasa baş ve boyunda ise yara çevresine baskı uygulanır,
Ø
Kol ve bacaklarda ise yara üstünden dolaşımı
engellemeyecek şekilde bandaj uygulanır (Turnike uygulanmaz),
Ø
Soğuk uygulama yapılır,
Ø
Yara üzerine herhangi bir girişimde bulunulmaz (yara
emilmez),
Ø
Yaşamsal bulgular izlenir,
Ø
Tıbbi yardım istenir (112).
Çok ciddi değildir. Lokal ve genel
belirtiler görülür:
Ø
Kızarma,
Ø
Şişme,
Ø
İltihaplanma,
Ø
Sıkıntı hissi,
Ø
Huzursuzluk,
Ø
Havale,
Ø
Baş ağrısı.
Ø
Yaralı bölge hareket ettirilmez,
Ø
Batan diken varsa ve görünüyorsa çıkartılır,
Ø
Etkilenen bölge ovulmamalı,
Ø
Sıcak uygulama yapılmalıdır.