Elektrik çarpmalarını
tanımak için temel bilgiler
Elektrikle çarpılmak için akımın
vücuttan geçerek + ve - kutuplar
arasındaki devreyi tamamlaması
gerekir. Pil, batarya ve
akümülatörler doğru akım
üretirler. Doğru akım 20 - 30
volttan sonra çarpılma hissi
verir, ancak tahribat yapmaz.
Pil ve oto aküsüyle çarpılmak
olası değildir. 30 volt üstü
doğru akım (DC) kaynakları
tehlikelidir.
Evde kullanılan elektrik
alternatif akım tipindedir.
Alternatif akım (AC) 15 volt
üstünde çarpılma hissi verir,
tahribat yapmaz. 20 volt üstü
tehlikeli sayılabilir. Elektriğe
temas eden noktalar arası mesafe
kısa ise arada kalan doku
şiddetle ısınır ve yanar. Yanık
elektrik akımının kuvvetine
bağlı olarak artar.
Alternatif akım, kalp üzerinden
geçecek olursa, kalbin sinirsel
ileti sistemini bozar, kalp
durur. Alternatif akımla
çarpılmak çok kolaydır. Prizdeki
aktif kutba değildiğinde, vücut,
devreyi tamamlamak için yere
basan ayakları kullanır.
Su, elektrik akımını iyi iletir.
Kuruyken iletken olmayan tahta,
plastik gibi maddeler ıslanınca
iletken olurlar.
Yıldırım ve şimşek doğal
elektrik kaynaklarıdır. Yıldırım
havadaki durağa elektriğin bir
ark ile toprağa boşalması
demektir. Bu nedenle çocukların
yağışlı ve fırtınalı havalarda
uçurtma uçurmaları tehlikelidir.
Çünkü ıslanan uçurtma ipi
iletken haline gelir ve
elektrik, ipi elle tutan kişi
üzerine boşalabilir.
Ülkemizde yerleşim alanları üstünden geçen ve zaman
zaman evlerin çok yakınlarına kadar gelen yüksek
gerilim hatları başka bir tehlike kaynağıdır. Bu
gibi yerlerde televizyon antenlerinin düzeltilmesi
için dama çıkılması başlı başına ayrı bir
tehlikedir. Çocukların uçurtmalarını almak için bir
sopayla tellere dokunmaya kalkışmaları ölümle
sonuçlanan kazalara yol açar. Bu hatlara 20 metreden
fazla yaklaşmak son derece tehlikelidir.
Elektrik çarpmalarında alınması gereken
önlemler nelerdir?
- Saç kurutucusu ve elektrikli ısıtıcıyı
banyo küvetinin ve lavabonun yakınlarına koymayın.
- ıslak ortamda elektrikli cihaz
çalıştırmayın. Banyoda saç kurutucusu kullanmayın.
- Prizlere emniyet kapağı takın.
- Evde topraklı priz kullanın.
- Yuvasından çıkmış, telleri açıkta
olan prizleri tamir ettirin.
- Sigortaları tel sararak
yenilemeyin. Orijinal malzeme kullanın.
- Elektrikli cihazları fişe
takmadan önce kapalı olduğundan emin olun.
- Elektrikli ev aletlerini kullanım
talimatlarına uygun kullanın.
- Sigortayı kapatmadan elektrikle
ilgili hiçbir iş yapmayın (örn. Ampul
değiştirmeyin).
- Evi uzunca bir süre terk
edecekseniz sigortaları kapatın.
- Ekmek kızartma aletini kahvaltı
masasına almayın. İçinde sıkışan dilimi çatal, bıçak
gibi metal nesnelerle kurcalamayın.
- Sıcak ütüyü kablosunun üstüne
koymayın.
- Elektrikle uğraşırken kalın
lastik tabanlı ayakkabı giyin.
Elektrik
çarpmalarında yapılması gerekenler nelerdir?
- Elektriği kesmek için sigortaları
kapatın.
- Lastik tabanlı bir ayakkabı
giyin, kuru bir lastik eldiven takın.
- Elektrik akımını iletmeyecek bir
cismin (kalın kitap, tahta vb.) üzerine çıkın.
- Elektrik çarpan kişinin yakınındaki kablo
gibi iletkenleri, yalıtkan bir çubukla uzaklaştırın.
- Hastayı giysilerden çekerek bölgeden
uzaklaştırın ve sırtüstü yatırın.
Elektrik çarpmalarında yapılmaması
gerekenler nelerdir?
- Elektrik çarpan kişiye kalın lastik
tabanlı ayakkabınız yoksa dokunmayın.
- Sigortaları kapatmadan
dokunmayın.
- Çıplak elle dokunmayın.
- Çocukları uzak tutun.
- İletken cisimlerle dokunmayın.
